Selamlar Arkadaşlar

Ziyc Hakan arkadaşımızın isteği üzerine Flamenko ile igilenenler veya bilgi sahibi olmak isteyenler için dilimin döndüğünce birşeyler anlatmaya çalışacağım.

Öncelikle Bu gün kullandığımız Gitar kelimesi nereden gelire bakalım.

Gitar<- Guitar(İngilizce)<-Guitarra(İspanyolca)<- Gişare (key-THAY-ra) (Arapça)

Şimdi Flamenkoya geçelim;
Flamenko dendiğinde ilk aklımıza gelen ispanyadır. İspanyanın tarihinde önemli bir yer tutan Endülüs Emevi Devleti zamanında, ispanya Arab kültüründen oldukça etkilenmiştir. Vel hasıl 1500 lü yıllarda Hindistan tarafından batıya göç eden çingenelerin oluşturduğu topluluklarda boy gösteren flamenko günümüze gelen kadar bir çok merhaleden geçmiştir. Eğer imkanınız var ise Safa Yeprem'in "Flamenko Sanatı ve Gitar" isimli kitabını alıp okumanızı tavsiye ederim. Endülüs emevi devletinden sonraki durumla , Emevi devleti zamanındaki kıyaslamalar kitapta cidden etkileyici. Ve kitapta flamencoda kullanılan makamlar ile müslüman,hristiyan ve musevilerin dini müziklerini karşılaştırıyor ve benzerliklerini ortaya koyuyor.(çoğu zaman hicaz makamında tonlar duyabilirsiniz :) Endülüs emevi devletinden sonra hristiyanlar tarafından müslümanlara 3 üç seçenek sunuluyor .Hristiyan olacaksın,İltica edeceksin, 3.süde ölüm ve yarım milyon kadar musevi de sürgün ediliyor.Önceleri Hristiyan olmak için zorlanan Çingenelerin dağlara yerleşmesi ve kendi aralarında ağıt ve şikayet adıyla yaptıkları müziklerin zamanla yerli ve sosyetik halk tarafından düğünlerde çalınması da ayrı bir hikaye.

İlk zamanlar sadece şarkı olarak daha sonra gitar ve dans eşliğinde yapıldığı yazıyor çoğu yerde.Peki Flamenko ile diğer müzikleri ayıran şey nedir?

Biz genelde Türkçe parçalarda da sıkçakarşılaştığımız Rumba ritmini flamenko olarak adlandırıyoruz ve flamenko diyoruz. Aslında tam olarak değil.

Flamenko da değişik formlar mevcut, bunlardan bazıları ve benim en fazla sevdiklerim :) Bulerias,Fandangos de huelva, Solea, Tangos, Tarantas,Tientos vs....

Bu formlarda genelde 12 lik zamanlar mevcut. Yani bir parça 12 lik ritm döngüsüyle oluşuyor. Ayrıca Compas ve Falseta adı verilen şarkı parçacıkları var.

Aslında flamenkoda kendi parçanızı kendiniz, diğer parçalardan karma bir şekilde alarak yapıyorsunuz :)

Nasıl derseniz şöyle birşey. Örneğin fandangos de huelva formunda internet üzerinden videoları taratın. Bulduğunuz şarkılar hep birbirine benzer. Çünkü arada genelde çok benzer olan fandangonun compası kullanılır. Ayrıca gitarıçalan arkadaş bu iki compas arasına kendisinden birşeyler kadar ve bir falseta oluşur. Falsetaların toplamı ise parçanın tamamını verir. Tabi bu iki compas arasında falsetayı oluştururken 12 lik ritm çok önemlidir.

ilgilenen arkadaşlar youtube dan Paco de lucia, Gerardo Nunez, Girisha Goryachev, Vicento Amigo, Sabicas vb. isimleri taratıp videoları inceleyebilir.

Şimdi teknik açıdan flamenkoya baktığımızda flamenkodan sol elde olduğu kadar sağ elde önemli hatta bazı durumlarda ondan daha da önemli diyebiliriz. Rasquedos dediğimiz serçe parmaktan başlayarak sırasıyla parmakların tellerde gezdirilmesi, pulgar şeklinde isimlendirilen sağ el baş parmağın pena gibi kullanılması, picado teknikleri ve hız, tremolo nun flamenkoda daha sık görülen 4 lü uygulması vs.

Son olarak eğer klasik gitar çalıyorsanız ve ilerlemek istiyorsanız flamenkoyla tanışmalısınız derim, benim kanaatim flamenko klasik gitar türünde gelebileceğiniz son noktaya sizi getirebilir. Ama şunu da belirtmek gerekir başlangıç seviyeye gelmek için minimum 2 yılı gözden çıkarmak gerek :) yani çok sabır isteyen bir iş. bakalım biz bu sabrı gösterebilecekmiyiz.

ilgilenen arkadaşlar için oscar herrero , Juan Martin ve Gerardo Nunez'in eğitim videoları sitelerde mevcut. Ayrıca youtube de çok fazla örnek ders bulabilirsiniz. Başlamak isteyen arkadaşlar var ise videolardan vs takıldıkları noktada elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım.

Umarım flamenkoyla ilgilenen arkadaşlar için yararlı olmuştur.

Selamlar

Çok teşekkürler...Emevi Devleti genelde bazı yanlışlarıyla anılır ama müzik dünyasına flamenko gibi bir türü kazandırmış yer olarak hatırlacağım artık.Zaten bizim kültüre de uyuyor tarzı.Pek bilen yok aslında ülkemizde değil mi hocam?Sadece Öykü&Berk birz gündeme getirdi bu müziği.

Evet Öykü Berkten önce Ege'nin bi kaç parçasında mesela hatırladığım sanırım sırça köşk diye bir parçası vardı. onun girişinde picadolarla dolu bi süsleme vardı. Ama genelde Türkieye de rumba ritmi flamenko diye anılıyor. Halbuki Bulerias, Solea, Fandangos gibi formlar varki cidden taktire şayan. Öykü&Berk cidden iyi. Ama Türkçe Parçalara bazı formlar gitmiyo. Mesela tangos Süper ve çoğu parçaya uyuyo ama bulerias için aynı şeyi söyleyemem. Eğer kişi bence klasik gitar çalıyorsa kesinlik flamenkoya yönelmeli, çünkü arpej solo ritmgibi ayırdığımız her türlü formu flamenko tek bir parçada bütün yoğunluklarıyla kullanıyor.

Eyvallah.Hocam alakasız bir soru olacak ama klasik gitar pek tavsiye edilmiyor herhalde flamenko için.Yani dayanıksız oluyor diye biliyorum.Peki klasik ve akustik için bir formül var mı,kolaylık?Akustikle yapabilir miyiz bir şekilde mesela?

Aslında flamenko gitar dediğimiz şey klasik gitardan pek farkı yok(her ne kadar yok desemde yine de çok farklar var ama :) ) akustik ile flamenko hareketleri imkansız gibi birşey olacaktır. Çünkü akustikte teller çok gergindir ve en alt teller çelikten bildiğim kadarıyla. Hem rahatlık açısından hem de ses açısından akustik ile çalmak çok fazla yararlı olmaz ve istenilen şevki vermez. Klasik Gitarda rahatlıkla flamenko teknikleri kullanılır. Bu sebeple eğer akustik veya elektro çalınmayacaksa kesinlikle flamenko üzerine yoğunlaşmalı. Çünkü flamenko klasik gitar tekniklerini de içerisinde barındırıyor. Bu alanda Gitarın üstadı olarak Paco De Lucia gösterilir ve cidden de dinlediğiniz zaman diğerlerinden farkını anlarsınız. Ayrıca Paco Pena, Gerardo Nunez, Pepe Habichuela, Vicento Amigo ve Sabicası dinlemenizi tavsiye ederim. http://www.holaflamenco.com/ adresinde Türk Flamenco sanatçılarını bulabilirsiniz. Bunlardan en ünlüleri Safa Yeprem ve Tarkan Callioglu.

Teşekkürler hocam mesele beni aşıyor biraz. Eski bir klasik gitarım da var.Bir ara onunla eğileyim meseleye.

Bilgiler için teşekkürler. Klasik gitarım hiç iyi değil maalesef ama onunla denerim ben de artık